Loading...
 Start Page

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

Η πόλη των Καλαβρύτων είναι χτισμένη στην θέση της αρχαίας Αρκαδικής πόλης Κυναίθης (ή Κύναιθας) που βρισκόταν στο τμήμα της Αζανίας. Το όνομα Καλάβρυτα, που σύμφωνα με τους ειδικούς σημαίνει "καλές βρύσες", φαίνεται να το απέκτησε την εποχή της Φραγκοκρατίας τον 13ο αιώνα μ.Χ., όταν αποτέλεσε έδρα μιας από τις 12 Βαρωνίες του Πριγκιπάτου της Αχαΐας με πρώτο Βαρώνο τον Όθωνα ντε Τουρναί (Othon de Tournay) που έκτισε το κάστρο του πάνω στα ερείπια της ακρόπολης της αρχαίας Κύναιθας. Στη Γαλλική παραλλαγή του Χρονικού του Μορέως αναφέρεται ως Calovrate. Το 1430 τα Καλάβρυτα γίνονται έδρα μιας από τις τρεις ανεξάρτητες βυζαντινές ηγεμονίες (δεσποτάτα) στις οποίες είναι χωρισμένη πλέον η Πελοπόννησος, με πρώτο δεσπότη το Θωμά Παλαιολόγο. Δύο χρόνια αργότερα την δεσποτεία των Καλαβρύτων αναλαμβάνει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο οποίος διατηρεί τη θέση αυτή μέχρι το 1443. Η περιοχή των Καλαβρύτων συμμετείχε τόσο στην επανάσταση του 1770 (Ορλωφικά) όσο και του 1821 όπου η έκβαση της είχε ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση μεγάλου μέρους της σημερινής Ελλάδας και την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Στην πρώτη περίπτωση ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Παρθένιος κήρυξε την τοπική εξέγερση ενώ το 1821 στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας των Καλαβρύτων κηρύχτηκε επίσης η επανάσταση από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό και τους οπλαρχηγούς της Πελοποννήσου που είχαν συγκεντρωθεί εκεί.

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821

Στις 21 Μαρτίου 1821 οι έλληνες επαναστάτες καταλαμβάνουν τα Καλάβρυτα και η πρώτη πολεμική επιχείρηση του αγώνα είναι γεγονός. Ο ιστορικός Ν. Παπαδόπουλος είχε περιγράψει την απελευθέρωση της πόλης ως εξής: «Ήταν σούρουπο όταν φτάνουν στα Καλάβρυτα περί τους 200 πολεμιστές κι αρχίζει το μακελειό. Γενικεύτηκε η μάχη, κατελήφθησαν οι πύργοι των Τούρκων αξιωματούχων κι έχουμε την πρώτη νικηφόρο μάχη και την πρώτη πόλη, αυτή των Καλαβρύτων, στην οποία αποδόθηκε η ελευθερία». Τα χρόνια της τουρκοκρατίας τα Καλάβρυτα ήταν η μεγαλύτερη πόλη του Μοριά και αριθμούσε 40.000 κατοίκους. Ο Τούρκοι έμεναν γύρω από το σημερινό μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης, όπου είχαν χτίσει δύο τζαμιά

Το πρωινό της 21ης Μαρτίου, 600 ένοπλοι αγωνιστές ορκίστηκαν κάτω από τον αιωνόβιο πλάτανο του μοναστηριού της Αγίας Λαύρας και σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, ανέφεραν: «να μην μείνει Τούρκος στον Μωριά, μηδέ στον κόσμο όλον». Είχε προηγηθεί σύσκεψη, όπου ο Παλαιών Πατρών Γερμανός κάλεσε τους Έλληνες σε επανάσταση και ύψωσε το λάβαρο της επανάστασης, ένα παραπέτασμα της Ωραίας Πύλης του Ναού της Αγίας Λαύρας, στο οποίο εικονιζόταν η Κοίμηση της Θεοτόκου. Η μονή της Αγίας Λαύρας βρίσκεται σε έναν λόφο στους πρόποδες του όρους Βελιά σε υψόμετρο 933 μέτρων. Εκεί φυλάσσεται το λάβαρο.

Στο μεταξύ, τα νέα είχαν διαδοθεί και οι κλέφτες της Πελοποννήσου προετοιμάζονταν κατάλληλα, φτιάχνοντας βόλια και κάνοντας προμήθειες σε όπλα και μπαρούτι. Αρχές Μαρτίου είχαν αρχίσει να στήνουν ενέδρες στους Τούρκους, οι οποίοι ταξίδευαν προς την Τριπολιτσά.

Στις 21 Μαρτίου οι Έλληνες οπλαρχηγοί με επικεφαλής τους Σωτήρη Χαραλάμπη, Ασημάκη Φωτήλα, Σωτήρη Θεοχαρόπουλο, Ιωάννη Παπαδόπουλο, Νικόλαο Σολιώτη και Νικόλαο Πετμεζά, πήραν ένα μικρό κανόνι από τη Μονή της Αγίας Λαύρας και πολιόρκησαν το φρούριο της πόλης. Οι Τούρκοι υπό τη διοίκηση του Ιμπραήμ πασά Αρναούτογλου οχυρώθηκαν σε τρεις πύργους και περίμεναν στρατιωτική βοήθεια από την Τριπολιτσά. Λίγες ημέρες αργότερα, η αντίσταση τους κάμφθηκε και οι Οθωμανοί παραδόθηκαν.

Στις 25 Μαρτίου τα Καλάβρυτα ήταν πλέον ελεύθερα. Ακολούθησε επίσημη δοξολογία στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, την οποία κάποιοι ιστορικοί έχουν αμφισβητήσει. Για τα επόμενα τέσσερα χρόνια οι κάτοικοι της περιοχής δεν ξαναείδαν Τούρκο να περιφέρεται στα μέρη τους. Στις 23 Μαρτίου οι Μανιάτες με αρχηγό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη μπήκαν στην Καλαμάτα και ολόκληρη η Πελοπόννησος ξεσηκώθηκε. Γρήγορα, το μήνυμα της επανάστασης διαδόθηκε και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Οι Έλληνες με το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος» εξεγέρθηκαν κατά του δυνάστη τους και ξεκίνησαν έναν γενναίο αγώνα για την ελευθερία.

ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

Η ομαδική σφαγή και η πυρπόληση των Καλαβρύτων στις 13 Δεκέμβρη 1943, είναι το συγκλονιστικότερο δείγμα της χιτλερικής θηριωδίας και βαρβαρότητας στην Ελλάδα. Οι Γερμανοί τρεις μήνες προσπαθούσαν να καταλάβουν τα Καλάβρυτα που είχαν λευτερωθεί και κρατούνταν από τον ΕΛΑΣ. Στις 8.12.1943 δύο ολόκληρα συντάγματα των Ες-Ες με διοικητή τον αιμοβόρο Λάιγκερ επιτέθηκαν με μηχανοκίνητα από το Αίγιο.

Έπειτα από αιματηρές μάχες τα τμήματα του ΕΛΑΣ αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν μπροστά σε μεγαλύτερες δυνάμεις των Γερμανών. Οι καταχτητές έκαψαν στο πέρασμά τους τα χωριά Κερπινή, Ρογούς κ.ά. σκότωσαν, όπως αναφέρθηκε, όσους βρήκαν εκεί και με πυροβολικό χτυπούσαν τα Καλάβρυτα. Ο πληθυσμός ύστερα από ειδοποίηση της τοπικής οργάνωσης του ΕΑΜ σκόρπισε στα γύρω βουνά. Οι Γερμανοί όμως κυκλοφόρησαν προκηρύξεις με τις οποίες καλούσαν τον κόσμο να γυρίσει στα σπίτια του, υποσχόμενοι ότι δεν θα τους πειράξει κανένας. Και υποκριτικά τις πρώτες 4 μέρες δεν έδειξαν κακές διαθέσεις.

Η ΜΑΥΡΗ ΜΕΡΑ

Στις 13 Δεκεμβρίου το πρωί, οι χιτλερικοί δυνάμωσαν τις φρουρές στα Καλάβρυτα και διέταξαν να χτυπήσουν οι καμπάνες. Όλοι οι κάτοικοι, άντρες και γυναίκες, γέροι και νέοι, παιδιά και κορίτσια, συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο του σχολείου, παίρνοντας μαζί τους μια κουβέρτα και φαγητό για μια μέρα. Χλωμοί, σαν να ήσαν κιόλας νεκροί οι Καλαβρυτινοί βγήκαν από τα σπίτια τους και πήγαν στο προαύλιο του σχολείου. Εκεί, όπως συνήθως, οι Γερμανοί τους χώρισαν σε δυο μέρη.

Οι άρρενες από 14 ετών και πάνω να μείνουν στο προαύλιο. Οι γυναίκες και τα μικρά παιδιά να μπουν μέσα στις αίθουσες του σχολείου.

Κλείδωσαν τα γυναικόπαιδα μέσα στο σχολείο και οδήγησαν την θλιβερή φάλαγγα των μελλοθανάτων έξω από το χωριό, στα κράσπεδα του λόφου Κάστρο, κοντά στο νεκροταφείο.

Ξαφνικά μεγάλες φλόγες υψώθηκαν από τα Καλάβρυτα προς τον ουρανό. Η πόλη τους καιγόταν, ίσως μαζί με τις γυναίκες τους και τα παιδιά τους, κι αυτοί ήσαν εκεί, μην μπορώντας να κάνουν τίποτε! Τα πολυβόλα του καταχτητή ήσαν πάντα στημένα με τα στόμιά τους καταπάνω τους, έτοιμα να ξεράσουν φωτιά, πυρωμένο ατσάλι και θάνατο.

Οι Γερμανοί με στημένα πολυβόλα διέταξαν τους άνδρες να φωνάζουν: “Χάιλ Χίτλερ”. Μα εκείνοι απαντούσαν θαρραλέα: “Ζήτω η Ελλάδα!”. Τότε άρχισαν να πυροβολούν σπέρνοντας ομαδικά το θάνατο. 742 δολοφονήθηκαν σε κείνο το μέρος. Τρεις μόνο γλίτωσαν κι αυτοί βαριά τραυματισμένοι. Ο χώρος της εκτέλεσης έγινε χώρος δακρύων και θρήνων. Τα γυναικόπαιδα μαζεύτηκαν γύρω στα πτώματα ψάχνοντας να βρουν τους δικούς τους. Καταματωμένα κορμιά βρέθηκαν αγκαλιασμένα στο θάνατο. Πατέρες και παιδιά, αδέρφια φίλοι είχαν πέσει με σφιχτοδεμένα τα μπράτσα».

Η χιτλερική κτηνωδία όμως, δε σταμάτησε ως εδώ. Ο δήμιος Λάιγκερ φεύγοντας διέταξε να σφάξουν μπροστά στην εκκλησία τον παπά.

Αυτά ήταν τα ακατονόμαστα θηριώδη έργα των φασιστών Γερμανών κατακτητών στα Καλάβρυτα και την περιοχή τους.

Θρηνώντας και μοιρολογώντας οι γυναίκες άρχισαν να θάβουν τα κορμιά. Μα δεν είχαν εργαλεία. Τους τα είχαν πάρει όλα οι Γερμανοί. Έσκαψαν με τα χέρια το σκληρό χώμα κουβάλησαν πέτρες με τις ποδιές τους, σώριασαν τα πτώματα πολλά μαζί και τα σκέπασαν με πέτρες και με λίγο χώμα.

Μα δεν είχε πάρει τέλος το δράμα της μαρτυρικής πόλης…
Ενώ οι γυναίκες των Καλαβρύτων, μοιρολογώντας, έθαβαν κάτω από πέτρες με τα ίδια τους τα χέρια τους γονείς τους, τους συζύγους τους και τα παιδιά τους, ενώ τα Καλάβρυτα καίγονταν από τη μια άκρη τους στην άλλη, άλλες ορδές χιτλερικών αλώνιζαν τη γύρω περιοχή και προέβαιναν σε εκτελέσεις, λεηλασίες και εμπρησμούς στα χωριά και τα μοναστήρια..

Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων στην περιφέρεια των Καλαβρύτων την ημέρα εκείνη ήταν: 1.001 άτομα! Τα θύματα ήσαν κάτοικοι των Καλαβρύτων 800, Ανω Ζαχλωρού 12, Κλειτορίας και Κανιού 19, Σκεπαστού 16, Βρωσθαίνης 7, Ζαχλωρίτικων 14, Κερπινής 43, Ροδοδάφνης 2, Ακρατος 14, Κροκόβης 4, Μαμουσιός 5, Κάτω Βλάσιος 9, Ρογών 7, Βραχνών 8, Παγκρατίου 20, Μαζίου 10, Πλανητέρου 10, Παού 5, Σοπω-τού 2, Βεσινιού 3, Καλυβιών Βεσινέικων 5, Αγίας Λαύρας 7, Μεγάλου Σπηλαίου 21, Λειβαρτζίου 1.

Αυτά ήταν τα ακατονόμαστα θηριώδη έργα των φασιστών Γερμανών κατακτητών στα Καλάβρυτα και την περιοχή τους.
Αιωνία η μνήμη στους αδικοσκοτωμένους μάρτυρες των Καλαβρύτων».


Τα Καλάβρυτα σήμερα

Τα Καλάβρυτα σήμερα, 73 χρόνια μετά, στέκουν αιώνια καταγγελία της αποκτήνωσης και της φρίκης που γεννά ο φασισμός, παγκόσμιο σύμβολο του αγώνα για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της ειρήνης και της ελευθερίας.

© Copyright 2020 - 2021 Kalavrita Tour